HỐ RÁC DI ĐỘNG CHO VÙNG NÔNG THÔN
KS. Phan Văn Thanh
Giám đốc Trung
tâm Nước SH&VSMTNT
Tỉnh Thừa Thiên
Huế
Hố rác
di động là loại hố rác đơn giản, dễ sử dụng, ít tốn kém nhưng mang lại nhiều
hiệu quả. Loại hố rác này đang được sử dụng phổ biến ở các vùng nông thôn
Malaixia. Các hộ gia đình chỉ đầu tư ban đầu một nắp hố rác, sau đó có thể sử
dụng được nhiều lần mà không cần phải thay thế và sửa chữa. Nắp hố rác di động được
thiết kế về cơ bản giống thùng rác ở các đô thị. Tuy nhiên, ở đây không có phần
thùng vì phần thùng sẽ là hố đất đào với độ sâu từ 1,5 m- 2m, kích thước bề mặt
của hố phụ thuộc vào kích thước nắp hố rác. Có thể hình dung nắp hố rác di động
là một thùng rác đô thị nhưng phần thùng đã được cắt ra và chỉ còn phần nắp.
Với
chất liệu sử dụng có thể là vật liệu composite không phân huỷ trong môi trường
ẩm hoặc bằng nhựa cứng nắp hố rác di động có thể sử dụng được rất nhiều năm.
Các
hố rác sau khi đã chứa đầy phần nắp sẽ được di dời sang hố đào khác còn hố rác
sẽ được lấp đất lại. Cứ như vậy nắp hố rác này có thể di chuyển khắp vườn và sử
dụng được nhiều lần.
Hố
rác di động này không chỉ sử dụng cho các hộ gia đình nông thôn mà ở các trường
học, trạm xá, chợ... đều có thể sử dụng hiệu quả. Với loại hố rác di động này
người sử dụng chỉ nên bỏ các loại rác hữu cơ dễ phân huỷ để sau này tận dụng
làm nguồn phân cho cây trồng, tránh bỏ các loại rác khó phân huỷ như các loại
chai lọ, đồ hộp, bao túi nylon (hiện nay ở vùng nông thôn Việt Nam bao túi
nylon cũng đã sử dụng khá phổ biến do đó nếu không có biện pháp thu gom đúng
mức thì sẽ là một thảm hoạ cho môi trường) mà cần tách riêng ra để tận dụng và
xử lý. Hố rác đã đầy sau một thời gian được chôn lấp tận dụng làm nguồn phân
trồng các loại cây ăn quả lâu năm và cây cảnh đều rất tốt.
Về
ưu điểm: nắp hố rác di động cho vùng nông thôn rất đơn giản, rẻ tiền và dễ sử
dụng, mang lại nhiều hiệu quả thiết thực cho người dân nông thôn. Đặc biệt là
vấn đề giữ gìn vệ sinh môi trường được thực hiện ngay tại từng hộ gia đình. Các
bậc cha mẹ và người lớn trong mỗi gia đình là người gương mẫu cho con em có được
nhận thức tốt về vệ sinh môi trường ngay từ lúc còn đang nhỏ để sau này không
còn trường hợp đổ và bỏ rác bừa bãi ngoài đường. Bộ mặt nông thôn sẽ được cải
thiện nhằm xoá dần ngăn cách giữa nông thôn và thành thị trong vấn đề vệ sinh
môi trường.
Tuy
nhiên, nắp hố rác di động cũng có hạn chế là chỉ thực hiện được ở các hộ gia đình
có diện tích vườn rộng còn ở vùng đất chật người đông khó thực hiện được. Nhưng
hiện nay chỉ có vùng nông thôn ở một số tỉnh Bắc Bộ không có nhiều diện tích đất
vườn còn lại các địa phương khác đều có thể thực hiện được loại hố rác di động
này.
Tỉnh
Thừa Thiên Huế trong kế hoạch năm 2003 dự kiến sẽ thực hiện ở 300 hộ gia đình
làm mô hình và hiệu quả sẽ nhân rộng trên địa bàn nông thôn toàn tỉnh. Chúng
tôi rất mong được sự đóng góp của các bạn nhằm hoàn thiện mô hình hố rác di động
cho vùng nông thôn.